Wtorek, 27 paź 12 °C Jakość powietrza: Dostateczna Na antenie
Menu dostępności (CTRL+U)
Zmień kontrast
Podświetl linki
Zatrzymaj animacje
Powiększ tekst
Szerokość tekstu
Wysokość linii
Resetuj ustawienia

"Pejzaże regionalne" Audycja z dn. 17.03. 2024 r.

"Pejzaże regionalne" Audycja z dn. 17.03. 2024 r.
Dom Studencki "Nawojka" UJ (fot. KGGucwa/Wikipedia)

ZAGADKA HISTORYCZNA (17.03.)

NAWOJKA - to na wpół legendarna postać z XV wieku, uchodząca za pierwszą polską studentkę.

W 1414 r. jako piętnastolatka, przebrana za chłopca Jakuba, rozpoczęła studia w Uniwersytecie Krakowskim, ale po trzech latach została zdemaskowana.

Imię Nawojki nosi powstały w 1929 r. pierwszy żeński akademik Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz ulica w Krakowie.

Według legendy Nawojka była córką burmistrza jednego z miast leżących nad Wisłą.

Skarpa nad Wisłą w .........?  (fot.Sebastianm/Wikipedia)

To stolica Ziemi, która od XVI do XVIII wieku w czasach Rzeczypospolitej szlacheckiej stanowiła odrębną jednostkę administracyjną.

Dziś to liczące niespełna 2 tysiące mieszkańców miasto, w powiecie LIPNO w województwie kujawsko - pomorskim.

Proszę podać nazwę rodzinnego miasta NAWOJKI.

ADRES INTERNETOWY: regionalne@radiokrakow.pl

                                           do godz. 7.30 dnia 17.03. 2024 r.

UPOMINKI:

album "JAWOR. U źródeł kultury"

tomik poezji "POWRÓT" Krzysztofa Płonki

3 płyty CD "Wracają słowa, wracają dźwięki. 95 lat Radia Kraków"

14 listopada 2020 r., w wieku 63 lat, zmarł MIROSŁAW MĄKA.

Był etnologiem, artystą, znawcą starych książek i grafik.

Naukowo zajmował się badaniem kultur Indian Keczua.

Jego pasją były góry - zdobywał szczyty w Tatrach, Alpach i Andach.

W czasach PRL był działaczem opozycji demokratycznej.

W 2014 r. opublikował książkę „NAJSTARSZA FOTOGRAFIA GÓRALI TATRZAŃSKICH", o której opowiadał słuchaczom Radia Kraków w jednej z audycji "Pejzaże regionalne".

Natomiast w 2021 r., już po jego śmierci, ukazała się książka "MIREK MĄKA. WĘDRUJĄC OBRZEŻAMI OSWOJONEGO ŚWIATA", zawierająca teksty wybrane oraz wspomnienia jego przyjaciół.

O tej publikacji opowiadają i Mirka Mąkę wspominają:

jego siostra MONIKA KARLIŃSKA - NAWARA, prezeska Fundacji im. Marszałka Marka Nawary, dr nauk humanistycznych ELŻBIETA JODŁOWSKA, antropolożka i artysta grafik, naukowa partnerka Mirosława Mąki w badaniach prowadzonych w Ameryce Południowej oraz ANDRZEJ MARCISZ wspinacz skalny i sportowy, autor przewodników po Tatrach.

Od prawej: E.Jodłowska, M.Karlińska - Nawara i A.Marcisz

Posłuchaj!

Posłuchaj wypowiedzi

Pamiątkowy hak z obustronnie wygrawerowanym napisem podarowany przez Mirka Mąkę Andrzejowi Marciszowi.

Do 29.03.2024 r. w "Galerii pod Trójką" Muzeum Ziemi Tarnowskiej (Rynek 3) czynna jest nowa wystawa z cyklu "Tarnowscy Artyści w Galerii Muzealnej".

Cyklem od 2010 r. opiekuje się BOŻENA SZCZUPAK z Działu Sztuki, która przedstawia plany wiosennych ekspozycji oraz zaprasza na tę obecnie prezentowaną: "ARTYSTYCZNE INSPIRACJE - ANDRZEJ RUSZEL I RODZINA”.

Rzeźby Andrzeja Ruszla

Prekursor artystycznego rodu, zmarły w 1987 r. Andrzej Ruszel, pozostawił ponad 1000 rzeźb i co ważne zaszczepił w swoich dzieciach miłość do sztuki.

Jerzy Ruszel "Światło w parku" - olej, płótno.

Na wystawie zgromadzono około 70 prac czterech pokoleń tej rodziny, zarówno profesjonalistów, jak i amatorów.

Jerzy Ruszel, portret brata Jacka (olej, płótno)

Na ekspozycji można zobaczyć prace z różnych dziedzin sztuki: rzeźbę, płaskorzeźbę, malarstwo, techniki mieszane, fotografię oraz rysunki.

Wojciech Ruszel - rzeźby.

Opowiada o tym syn Andrzeja JERZY RUSZEL, dziadek najmłodszego, 5. letniego artysty prezentującego swoje prace w "Galerii Pod Trójką"

Adam Ruszel (5 lat) - Kompozycje I, II i III.
Samuel Ruszel (9 lat) - "Postać" (rzeźba, glina modelarska)

Posłuchaj!

Posłuchaj wypowiedzi

B.Szczupak i J.Ruszel

W najnowszym numerze "ROCZNIKA TARNOWSKIEGO" (2023) czytelnicy odnajdą artykuł "WIADOMOŚCI TARNOWSKIE. Rok założenia 1979".

Jego autorem jest badacz historii i regionalista TOMASZ WANTUCH.

Przedstawia w nim historię pierwszej, całkowicie niezależnej publikacji wydawanej w TARNOWIE przez środowisko opozycji demokratycznej oraz sylwetkę redaktora naczelnego WACŁAWA MOJKA.

Wacław Mojek (fot. ze zbiorów T.Wantucha)

Od października 1979 r. do 1. grudnia roku 1981 ukazało się 15 numerów w nakładzie 3 tysięcy egzemplarzy.

Winieta zawierała deklarację: "NASZYM RODOWODEM KARTA PRAW ROBOTNICZYCH".

(fot.ze zbiorów T.Wantucha)

Posłuchaj!

Posłuchaj wypowiedzi

Tomasz Wantuch
Rynek w Olkuszu (fot. Zbigniew Mentel)

Polonista i nauczyciel olkuski ŁUKASZ JAROSZ to poeta i muzyk.

Jest laureatem Nagrody Poetyckiej im. Wisławy Szymborskiej.

Był dwukrotnie nominowany do Nagrody Literackiej "NIKE".

Muzyczne pasje realizuje obecnie pod szyldem "BAZA LUDZI ŻYWYCH".

To grupa wykonująca muzykę zakorzenioną w rocku i jego różnych odmianach.

W zespole śpiewa i gra na perkusji, komponuje i pisze teksty.

Niedawno ukazała się pierwsza płyta zespołu "Baza Ludzi Żywych", a teraz grupa wydała nowość - singiel z utworem "GRAWITACJA".

Posłuchaj muzyka i poety Łukasza Jarosza !

Posłuchaj wypowiedzi

(fot. Jacek Sypień)

Od 2007 roku, zgodnie z uchwałą Sejmu, 23. marca obchodzony jest Dzień Przyjaźni Polsko - Węgierskiej.

W tym roku szczególnie uroczyście będzie on celebrowany w gminie ŁOSOSINA DOLNA.

(fot. ze zbiorów GCKiP Łososina Dolna)

W ROZDZIELU, przysiółku sołectwa ZAWADKA, odsłonięta zostanie pamiątkowa tablica, która nawiązuje do czasów I wojny światowej.

W grudniu 1914 r. roku mieszkańcy Zawadki - Rozdziela, na czele z ówczesnym sołtysem wsi Kazimierzem Połomskim, udzielili schronienia i uratowali od niewoli rosyjskiej, a być może i śmierci z rąk carskiej armii, 28 żołnierzy 2. Pułku Huzarów z Debreczyna, którzy walczyli w armii austrowęgierskiej.

To bohaterskie działanie zostało opisane po węgiersku już w roku 1916 przez Dr. Miklósa Berenda, a później szczegółowo w Historii 2. Pułku Huzarów z Debreczyna, przez uczestnika wydarzeń porucznika Porubszkyego.

Do niedawna dla mieszkańców gminy Łososina Dolna była to nieznana historia, ale potomkowie Huzarów przyjechali do Łososiny i przypomnieli ją.

(fot. ze zbiorów GCKiP Łososina Dolna)

Teraz razem z władzami gminy Łososina Dolna pragną uczcić pamięć o tych wydarzeniach , odsłonić i poświęcić podczas Dnia Przyjaźni Polsko-Węgierskiej pomnik upamiętniający ten bohaterski czyn.

Uroczystości rozpoczną się w sobotę 23 marca w południe, Mszą Święta w kościele w TĘGOBORZU, a potem nastąpi przejazd na Rozdziele i odsłonięcie pomnika.

(fot. ze zbiorów GCKiP Łososina Dolna)

Historię polsko - węgierskich kontaktów przypominają: dyrektorka Gminnego Centrum Kultury i Promocji Gminy Łososina Dolna MONIKA SOWA oraz sołtys wsi Zawadka ANDRZEJ SROMEK.

Posłuchaj!

Posłuchaj wypowiedzi

Monika Sowa i Andrzej Sromek

Najpopularniejsze

  • Tatry Zachodnie: polski turysta ranny podczas ucieczki przed niedźwiedzicą

    Radio Kraków

  • Śmiertelny wypadek w Januszowicach. Nie żyje 33-letni kierowca

    Jan Pająk

  • Tragiczne odkrycie w lesie pod Tarnowem. Biegacz znalazł ciało 37-latka

    Agnieszka Wrońska-Bęben

  • Z Żabna do Krakowa w godzinę? Samorządowcy zdradzają plany dla „Szczucinki"

    Agnieszka Wrońska-Bęben

  • Sześć departamentów do likwidacji. Łukasz Gibała podpisał zarządzenie

    Radio Kraków

  • Wichury nad Polską, alerty także w Małopolsce. W Tatrach możliwe zamiecie

    Radio Kraków

Najnowsze

  • Prezydent Gibała zwolnił dyrektora ZIS w trybie natychmiastowym. W tle ponad 300 tys. zł dla firmy PR

  • Hanna Bieluszko wraca na scenę mimo choroby. "Nie czuję się spełniona. Mam kilka marzeń"

  • Urząd czekał na konserwatora, konserwator na urząd. Remont Placu Drzewnego w Tarnowie w końcu się rozpocznie?

  • Zaduszki Organowe 2026. Muzyczny maraton w krakowskich świątyniach

  • Mieszkańcy chcą tego wjazdu, drogowcy go zamknęli. Ktoś wyłamał bariery

  • Nocne utrudnienia na obwodnicy Brzeska. Kierowcy jadący w stronę Krakowa pojadą objazdem