ZAGADKA REGIONALNA (16.11)
Lekarz psychiatra, klinicysta, humanista i filozof.
Urodził się przed 107. laty 16 listopada 1918 r. w DOLINIE koło STANISŁAWOWA.
Szkołę powszechną ukończył w NOWYM SĄCZU, potem Gimnazjum Nowodworskiego w KRAKOWIE.
Studia medyczne na Uniwersytecie Jagiellońskim przerwał wybuch wojny.
Jako ochotnik walczył we wrześniu 1939 r. Internowany na Węgrzech, dotarł do Francji.
Po przejściu Pirenejów trafił na 2 i pół roku do hiszpańskiego obozu dla polskich uchodźców w MIRANDA DE EBRO.
Uwolniony w 1943 r. udał się do Wielkiej Brytanii.
W 1946 r. otrzymał dyplom na Polskim Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Edynburskiego.
W 1947 r. powrócił do Polski i swoje losy związał z Katedrą i Kliniką Psychiatryczną Akademii Medycznej w Krakowie.
Był twórcą koncepcji metabolizmu energetyczno - informacyjnego i psychiatrii aksjologicznej.
Krótko przed śmiercią w 1972 r. został mianowany profesorem nadzwyczajnym.
Na domu w którym mieszkał przy ulicy Warszawskiej w Krakowie ma tablicę pamięci.
Proszę podać jego imię i nazwisko.
ADRES INTERNETOWY: regionalne@radiokrakow.pl
do godz. 7.30 dnia 16.11. 2025 r.
UPOMINKI:
książka FRANCISZKA ZIEJKI "Podróże pisarzy. Adam Mickiewicz, Juliusz Słowacki, Henryk Sienkiewicz"
książka STANISŁAWA KASZYŃSKIEGO "Z Mogilna do Paryża"
książka BOLESŁAWA FARONA "Władysław Orkan"
książka BARBARY RUCKIEJ "Dwa wieki uzdrowiska Żegiestów"
książka Jacka Sypienia i Olgerda Dziechciarza "Pamięć śladów. Śladami pamięci"
W krakowskiej dzielnicy PODGÓRZE jest ulica STANISŁAWA DZIAŁOWSKIEGO (1900 Mielec - 1942 Perth w Szkocji).
Pochodził z rodziny o patriotycznych tradycjach.
Jego ojciec, rymarz WALENTY DZIAŁOWSKI (1848 - 1918) w Powstaniu Styczniowym stracił prawą nogę, a w latach 80. XIX w. osiadł w Mielcu gdzie prowadził ożywioną działalność społeczną.
Stanisław Działowski, dziewiąte dziecko Walentego i Stefanii, urodził się w 1900 r. w Mielcu.
W 1916 r. uciekł z domu i w Wiedniu wstąpił do austriackiego lotnictwa.
Po odzyskaniu niepodległości w listopadzie 1918 r. wstępuje do Wojska Polskiego.
Z biegiem lat zostaje uznanym konstruktorem i pilotem, pracując wspólnie z młodszym o cztery lata bratem MIECZYSŁAWEM (1904 Mielec - 1983 Mielec).
Wsławili się zbudowaniem szybowca "BYDGOSZCZANKA" oraz serią awionetek DKD.
Życiorys i dokonania Stanisława Działowskiego przedstawia ZDZISŁAW ZEMAN (słuchacz Radia Kraków z miejscowości KOZY koło Bielska - Białej), którego babcia KSAWERA FRANCISZKA z Działowskich ZEMAN była siostrą Stanisława.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
Poeta KAZIMIERZ RATOŃ (1942 - 1983) jest patronem Ogólnopolskiego Konkursu Poetyckiego organizowanego od 2005 r. przez Biuro Wystaw Artystycznych w OLKUSZU.
Finał 21. edycji odbędzie się 6 grudnia 2025 r.
Zdobywca pierwszego miejsca może liczyć także na wydanie drukiem nagrodzonej pracy.
ALEKSANDER WIERNY kilkukrotny uczestnik konkursu teraz w wydawnictwie "AFRONT" doczekał się publikacji drugiego tomiku poezji pod tytułem "NIE".
O tegorocznym zainteresowaniu konkursem, a także o nowościach wydawniczych Fundacji Kultury „AFRONT” mówi jej prezes, literat i dziennikarz OLGERD DZIECHCIARZ
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
Historyk PIOTR BOROŃ jest autorem książki "KU JEROZOLIMIE. POLSCY PIELGRZYMI DO ZIEMI ŚWIĘTEJ".
Czytelnicy odnajdą w niej rozdział "DUMNY I POKORNY" opisujący pielgrzymkę, którą w roku 1518 odbył JAN AMOR TARNOWSKI (1488 - 1561), późniejszy hetman wielki koronny, zwycięzca wielu bitew, w tym pod Obertynem w 1531 r.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
MICHAŁ KOZIOŁ, wnikliwy analityk krakowskiej, galicyjskiej prasy, powraca do procesu sądowego z listopada 1902 r.
Wzbudził on zainteresowanie szerokich kręgów prawniczych, jako że niejaka Ryfka z Offenbachów Szlamowiczowa była sądzona drugi raz za to samo przestępstwo, którego dopuściła się w Łodzi w czerwcu 1898 r.
Za oblanie kwasem solnym twarzy męża Rywana Szlamowicza została skazana przez carski sąd na dożywotnie syberyjskie zesłanie do Krasnojarska.
Udało się jej jednak zbiec i przez Niemcy dotarła do Krakowa.
Jakie były jej dalsze losy?
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
Mieszkanka Białego Dunajca ANNA SIECZKA to utalentowana reprezentantka twórców ludowych młodego pokolenia.
Pochodzi z góralskiej rodziny, gdzie zarówno mama jak i babcia zajmowały się rękodziełem; wykonywaniem swetrów, skarpet i beretów z naturalnej wełny.
Od ponad 10 lat Anna Sieczka z wielka pasją zajmuje się doczepianiem frędzli tzw. strzępków do góralskich chust oraz szali.
Tej sztuki nauczyła się na warsztatach prowadzonych przez Marię Mołek w 2012 r. w Gminnej Bibliotece Publicznej w Białym Dunajcu.
W większości kultur na całym świeci kobiety noszą chusty i szale, ale tylko na Podhalu te frędzle, strzępki są przyprawianie ręcznie – przez co góralskie chusty i szale są unikatowe.
Jest to bardzo misterna praca, wymagająca wiedzy, ogromnej cierpliwości, spokoju oraz opanowania.
Anna Sieczka jest laureatką MARKI TATRZAŃSKIEJ 2023.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
Boks tajski tak zwany "MUAY THAI" jest obecnie ringowym sportem walki, ale znany był już w Azji, w Tajlandii w XIII w.
Cechami wyróżniającymi boks tajski na tle innych popularnych stylów jest szerokie użycie uderzeń łokciami i kolanami.
Mieszkająca w BIAŁYM DUNAJCU 16 letnia uczennica zakopiańskiego liceum ALEKSANDRA MIKOWSKA trenuje boks tajski.
Jest już złotą medalistką Młodzieżowych Mistrzostw Świata 2025 w ABU DHABI w Zjednoczonych Emiratach Arabskich.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
