ZAGADKA REGIONALNA (16.06)
Przed stu laty 15 czerwca 1922 r. we wsi OLSZANKA (dziś gmina Podegrodzie, powiat nowosądecki) urodziła się malarka, należąca do najwybitniejszych przedstawicieli artystów z kręgu art - brut w Polsce.
Ukończyła 4 klasy szkoły podstawowej.
Była osobą bardzo religijną. W wieku 16 lat złożyła śluby czystości.
Pracowała dorywczo, między innymi przy regulacji Dunajca, a po wypadku przeszła na rentę.
Malować zaczęła w wieku 40 lat . Impulsem do tego było jej spotkanie z EWĄ HARSDORF, instruktorką plastyki, współzałożycielką Związku Polskich Artystów Plastyków w Nowym Sączu.
Inspiracją do powstawania obrazów były najczęściej przeżycia religijne oraz niepokoje i lęki związane z otaczającą ją rzeczywistością.
Chorowała psychicznie, była schizofreniczką. Ubezwłasnowolniona, ostatnie lata spędziła w Szpitalu Psychiatrycznym w Krakowie - Kobierzynie.
W 1983 roku Muzeum Etnograficzne w Krakowie zorganizowało przegląd jej prac.
Dziś jej prace znajdują się w zbiorach muzeów etnograficznych: w Krakowie, Warszawie,Toruniu, w Muzeum Okręgowym w Nowym Sączu oraz Muzeum Śląskim w Katowicach, a za granicą w Lozannie, Baltimore oraz Brukseli.
Pod koniec życia wróciła do rodzinnej Olszanki. Zmarła w 2005 r.
Proszę podać imię i nazwisko tej malarki.
ADRES INTERNETOWY: regionalne@radiokrakow.pl
do godz. 7. 30 dnia 16.06. 2022 r.
UPOMINKI:
3 płyty CD "TEOLOGIA HUMORU według księdza Józefa Tischnera"
2 płyty CD "Prawdy nieoczywiste" z felietonami O. Jana Andrzeja Kłoczowskiego
LELUCHÓW to niewielka, nadgraniczna wieś w gminie MUSZYNA - ZDRÓJ leżąca nad potokiem Smereczek uchodzącym do POPRADU.
Wieś lokowana była na prawie wołoskim w 1577 r.
Tereny miejscowości porastały na początku lasy, a nowi mieszkańcy mogli się w niej osiedlić w zamian za ich wykarczowanie.
Do roku 1947 r. do „Akcji Wisła” Leluchów był wsią łemkowską.
Po dawnych mieszkańcach pozostała cerkiew greckokatolicka, dziś korzystają z niej wierni kościoła rzymskokatolickiego.
LELUCHÓW rozsławili poeci: Jerzy Harasymowicz i Adam Ziemianin.
Z ich twórczości wyłania się obraz sielskiej wsi, zachwycającej pięknem przyrody i krajobrazów.
Reporterka Radia Kraków KRYSTYNA PASEK sprawdzała czy codzienność w Leluchowie ma w sobie więcej z poezji czy prozy.…
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
W reportażu KRYSTYNY PASEK utwór "Leluchów" zespołu „Stare Dobre Małżeństwo do słów Adama Ziemianina zaśpiewała Izabela Bajorek, na co dzień dyrektor Miejsko-Gminnego Ośrodka Kultury w Muszynie.
Akompaniował jej na pianinie Maciej Nieć, instruktor muzyczny z ośrodka kultury, a także muzyk zespołu „Lachersi”.
PAULA WOJEWODZIC jest historykiem w Muzeum im. Aleksandra Kłosińskiego w KĘTACH.
W najnowszym, jubileuszowym XXV numerze "ALMANACHU KĘCKIEGO" zamieściła artykuł " Tajemnicza postać ks. Józefa Nodzyńskiego".
Ta kapłan urodzony w WIELICZCE w roku 1885, a zmarły w KRAKOWIE w 1954 r.
Po przyjęciu sakramentu kapłaństwa, pierwszą placówką, na którą został skierowany była parafia pw. św. Małgorzaty i św. Katarzyny w KĘTACH.
Wikary ks. Józef Nodzyński przebywał w Kętach od 1908 do 1912 roku.
Był żegnany bardzo serdecznie przez mieszkańców miasta, co potwierdza zachowana fotografia z ósmego numeru "Nowin Ilustrowanych" z 1912 r.
Czy zajmował się ks. Józef Nodzyński w Kętach i jakie były jego dalsze losy?
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
Niedawno nakładem krakowskiego Wydawnictwa "ZNAK " ukazała się książka Piotra Korczyńskiego "ZAPOMNIANI. CHŁOPI W WOJSKU POLSKIM".
Autor przypomina przemilczaną historię chłopskiej walki.
Historię chłopów, walczących o kraj, którego chcieli być pełnoprawnymi obywatelami.
Walczyli pragnąc dzięki służbie wojskowej zrzucić jarzmo pańszczyzny.
Jednym z nich był KASPER KASPRZYK (Kasprzycki).
Gdy w 1655 r. Szwedzi najechali Polskę, dotarli do Małopolski, Kasper Kasprzyk zorganizował oddział harników - górali żywieckich i podjął walkę z najeźdźcą.
Wobec militarnych sukcesów powierzono mu wkrótce władzę nad wszystkimi chłopskimi oddziałami i zlecono zadanie przepędzenia Szwedów z Krakowa.
Rotmistrz Kasprzyk ranny w Bitwie pod Dąbiem umiera w listopadzie roku 1656.
Na Sejmie w roku 1658 król Jan Kazimierz oraz marszałek Jerzy Sebastian Lubomirski nobilitowali jego potomków, którzy od tej pory stali się Kasprzyckimi herbu "Starykoń".
Historię patrioty - chłopa pańszczyźnianego Kaspra Kasprzyka, właściciela młyna oraz cegielni na podkrakowskim Zwierzyńcu, przypomina znawca historii Krakowa MICHAŁ KOZIOŁ.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
Uroczystość Najświętszego Ciała i Krwi Chrystusa nazywana potocznie „Boże Ciało” w Kościele katolickim jest świętem nakazanym.
Po raz pierwszy uroczystość ta obchodzona była w 1246 r. w Leodium. Tak nazywało się wówczas belgijskie miasto LIEGE.
W 1317 r. święto ustanowione zostało dla całego Kościoła zachodniego
(w Kościele unickim wprowadzone na synodzie zamojskim w 1720 r.).
W Polsce zostało wprowadzone przez krakowskiego biskupa NANKERA w 1320 r.
A pierwszą świątynią pod wezwaniem Bożego Ciała w Koronie Polskiej był kościół na KAZIMIERZU, odrębnym wówczas od Krakowa mieście.
Sięgam teraz do radiowego archiwum po nagranie z 2005 r.
O najpiękniejszym nadwiślańskim gotyku, a także o zbrodni i cudzie na wiślanych bagnach Barbarze Brzeskiej opowiadał ówczesny proboszcz Bazyliki Bożego Ciała w Krakowie, zmarły 26 marca 2022 roku w wieku 86 lat, ksiądz kanonik TADEUSZ MASŁOWSKI
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
Krakowską Bazyliką Bożego Ciała od ponad 600 lat opiekuje się zakon księży KANONIKÓW REGULARNYCH LATERAŃSKICH, bowiem
w 1405 roku kościół i parafia Bożego Ciała zostały powierzone przez króla Władysława Jagiełłę oraz biskupa krakowskiego Piotra Wysza temu właśnie zakonowi.
W Bazylice znajduje się konfesja św. STANISŁAWA KAZIMIERCZYKA (Stanisława Sołtysa) ur. w 1433 r. na Kazimierzu i zmarłego tamże w 1489 r.
Ten kanonik laterański został beatyfikowany przez Jana Pawła II w 1993 r., a kanonizowany w 2010 r. przez Benedykta XVI.
A 16.06. 2022 r. po uroczystej sumie odpustowej o godz. 16.00 rozpocznie się procesja do czterech ołtarzy z Najświętszym Sakramentem ulicami Kazimierza.
Warto też pamiętać, że największe krakowskie organy znajdują się w Bazylice Bożego Ciała i mają 83 głosy.
