ZAGADKA REGIONALNA (16.04)
Wieś w gminie KLUCZE w powiecie olkuskim.
Według legendy jej nazwa wywodzi się od nazwiska gajowego, który wypasał w niej owce.
Na początku XIX w działała tam kopalnia rud żelaza, a od jego końca, do czasu wielkiego światowego kryzysu w 1929 r. - cementownia.
W 1913 r. w tej wsi wybudowano dworzec kolejowy.
Stacja, która do 1964 r. nosiła nazwę RABSZTYN znajdowała się na linii Sosnowiec - Tunel, fragmencie tak zwanej Kolei Iwanogrodzko - Dąbrowskiej.
Była szerokotorowa do czasu odzyskania przez Polskę niepodległości.
We wsi działa Małopolski Szpital Chorób Płuc i Rehabilitacji im. EDMUNDA WOJTYŁY (1906 - 1932).
Autorem projektu architektonicznego zespołu szpitalnego z 1934 r. był JAN WITKIEWICZ - KOSZCZYC (1881 - 1958).
Jego matka ANNA z Łopacińskich była spokrewniona z EMILIĄ PLATER (1806 -1831), a ojciec JAN WITKIEWICZ (1857 - 1935) był bratem STANISŁAWA WITKIEWICZA (1851 - 1915), twórcy styku zakopiańskiego.
Proszę podać nazwę tej wsi.
ADRES INTERNETOWY: regionalne@radiokrakow.pl
do godz. 7.30 dnia 16.04.2023 r.
UPOMINKI:
Zestaw publikacji o OLKUSZU („Olkusz Srebrne Miasto”. „Mennica Olkuska 1579 -1601)”, „Olkusz na starej pocztówce”, „Legendy Srebrnego Grodu”, „Zamek Rabsztyn”)
książka Katarzyny Ceklarz "SEBASTIAN FLIZAK (1881 -1972)"
książka Bolesława Farona "NOWE WIERSZE POETÓW SĄDECKICH, Biogramy, teksty, komentarze. Antologia".
płyta CD „WRACAJĄ słowa, wracają dźwięki. 95 lat Radia Kraków”
książka Natalii Polańskiej "LEGENDY ZIEMI MUSZYŃSKIEJ
JULIAN GRABOWSKI był tarnowskim artystą malarzem.
Urodził się w TARNOWIE 5.05.1922 r., a zmarł 28.02. 1973 r. Żył 51 lat.
W tym roku minęła 50. rocznica jego śmierci.
Dziś jest patronem jednej z tarnowskich ulic.
Julian Grabowski, po II wojnie światowej, którą przeżył w swym rodzinnym mieście pracując fizycznie, ukończył Liceum Plastyczne w Tarnowie i podjął studia na wydziale malarstwa krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych.
Po ich ukończeniu powrócił do Tarnowa i pracę twórczą połączył z pedagogiczną w szkole, której był absolwentem.
Życie i twórczość malarza - kolorysty Juliana Grabowskiego omawia historyk sztuki BARBARA BUŁDYS - kierownik Działu Sztuki Muzeum Okręgowego w Tarnowie.
Ma ono w swoich zbiorach wiele prac artysty.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
Historyk literatury i krytyk literacki prof. BOLESŁAW FARON pochodzi z CZARNEGO POTOKU w gminie ŁĄCKO.
Nigdy nie zerwał korzeni z rodzinną ziemią.
Jednym z dowodów jest cykl wspomnień związanych z Sądecczyzną:
" Korzenie", "Powrót do korzeni", oraz „Poeci Sądecczyzny. Antologia".
W roku 2016 Bolesław Faron otrzymał nagrodę literacką im. ks. prof. Bolesława Kumora w kategorii "Sądecki Autor".
Niedawno ukazała się jego nowa publikacja "NOWE WIERSZE POETÓW SĄDECKICH. Biogramy, teksty, komentarze. Antologia".
Pracę, która zawiera 30. biogramów, zadedykował pamięci JERZEGO LEŚNIAKA niestrudzonego kronikarza aktywności kulturalnej Sądecczyzny.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
ŁĘTOWE - to wieś w gminie Mszana Dolna.
Tam od 2017 r. działa reaktywowane Koło Gospodyń Wiejskich.
Obecnie zrzesza 20 pań reprezentujących różne pokolenia Góralek Zagórzańskich.
Głównym celem ich pracy jest troska o pielęgnowanie tradycji, także kulinarnej, co podkreślają z dumą JÓZEFA WĘGLARZ oraz ANNA TĘCZAR.
Prowadzą warsztaty dla młodzieży i wyjaśniają, między innymi jak wygląda kobiecy strój Zagórzanek, co to jest "rogolka" i jak smakuje "sapka".
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
NATALIA POLAŃSKA mieszka w MUSZYNIE – ZDROJU.
Obecnie jest uczennicą liceum ogólnokształcącego w NOWYM SĄCZU.
Lubi słuchać rodzinnych opowieści i lubi pisać, co oddziedziczyła po babci MAŁGORZACIE BAJOREK, autorce między innymi najnowszej publikacji "ŚLAD", o historii muszyńskich Żydów.
Natalia trzy, zasłyszane w rodzinnym domu, legendy spisała i rozwinęła. Kolejne trzy to już jej autorska praca.
W roku 2021 wzięła udział w konkursie literackim i wtedy napisała swą pierwszą legendę "CIASTO ZE STOLNICY".
Ta i innych pięć znalazło się w książeczce "LEGENDY ZIEMI MUSZYŃSKIEJ".
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
Muzeum Regionalne PTTK w OLKUSZU mieści się przy Rynku, w zabytkowej kamienicy z XVI w. zwanej "Batorówką".
Do 7 maja 2023 r. czynna jest tam wystawa zorganizowana z okazji 160. rocznicy Powstania Styczniowego 1863 r.
Właśnie w okolicy Olkusza toczyły się zacięte bitwy powstańców z wojskami carskimi.
Na ziemi olkuskiej zginęli między innymi FRANCESCO NULLO (1826 -1863) i ANDRIJ POTEBNIA (1838 – 1863).
Olkuska wystawa nosi tytuł 'POWSTANIE I PAMIĘĆ" i składa się z dwóch części - wyjaśnia historyk MATEUSZ RADOMSKI, pracownik Muzeum Regionalnego PTTK w Olkuszu.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
Od ponad roku w grupie przyjaciół spotykają się co miesiąc w olkuskim klubie "PRZYJAŹŃ"
I choć Olkusz nie ma tradycji marynistycznych, ich repertuar to także szanty - pieśni żeglarskie.
Wszyscy są członkami olkuskiego Koła Polskiego Związku Niewidomych. Mimo tego niektórzy żeglują.
Posłuchaj BOGUSŁAWA SIWIERY, jego żony HELENY oraz KAZIMIERZA SPECJAŁA !
Posłuchaj wypowiedzi
