ZAGADKA HISTORYCZNA (15.10.)
W jednym z powiatowych miast województwa małopolskiego, w bazylice należącej do diecezji sosnowieckiej, w kaplicy św. Anny, znajduje się polichromia z wizerunkiem nuncjusza papieskiego IPPOLITO ALDOBRANDINIEGO, który pełnił tę funkcję w Polsce w latach 1588-1589.
Ten przyszły papież przebywał ponad dwa tygodnie w tym mieście chroniąc się przed zarazą panującą w Krakowie.
W styczniu 1592 r. konklawe wybrało go następcą INNOCENTEGO IX.
Zmarł w marcu roku 1605.
Proszę podać nazwę tego miasta oraz imię Ippolito Aldobrandiniego jako papieża.
ADRES INTERNETOWY: regionalne@radiokrakow.pl
do godz. 7.30 dnia 15.10.2023 r.
UPOMINKI:
album "PODZIEMNY OLKUSZ"
"ATLAS POLSKICH STROJÓW LUDOWYCH - STRÓJ ZAGÓRZAN" Sebastiana Flizaka
książka Macieja Motora - Greloka "WIARA I TOŻSAMOŚĆ. Ćwierć wieku Związku Podhalan w Sidzinie
2 egzemplarze "KSIĘGI DOBREGO HUMORU" Marcina Urbana
Do 3 listopada w Muzeum Okręgowym w Tarnowie przy Rynku 3 w Galerii „Piwnica pod Trójką” czynna jest wystawa z cyklu " Tarnowscy Artyści w Galerii Muzealnej".
Swe prace prezentuje ŁUKASZ JEWUŁA, a wystawa nosi tytuł „ … lub w cieniu”.
Łukasz Jewuła urodzony w 1959 r. w Tarnowie, absolwent tarnowskiego Państwowego Liceum Sztuk Plastycznych oraz Studium Nauczycielskiego w Tarnowie o specjalności wychowanie plastyczne, studiował także historię sztuki.
To malarz, rysownik, grafik, plakacista oraz instalator.
Zdradza gdzie maluje mu się najlepiej oraz opisuje idee kartonowej instalacji prezentowanej na wystawie.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
Niektórym wystarczy powiedzieć "Miasteczko", innym potrzebna jest podpowiedź " smutnawe Sorrento" i już wiadomo, że chodzi o KRZESZOWICE - te, które widział i opisywał zmarły 26.06. 1996 r. STANISŁAW CZYCZ , poeta i prozaik, twórca kultowy, niedoceniony, a jednak podziwiany.
W swych utworach umieszczał akcję w wyraźnie nazwanych miejscowościach. Z jednym tylko wyjątkiem - ukochanego miejsca urodzenia, tak często przywoływanego, sercem i krajobrazem - Krzeszowic. Ta nazwa nie istniała, była swoistym sacrum. Istniało tylko Miasteczko lub smutnawe Sorrento.
Dla starszego pokolenia krzeszowiczan dokładnie wiadomo, kto to Ostinato, Wódz, Ataman, Paganini, Gioconda, Primavera, Pedit.
Wielu z dumą przyznawało się do tych pseudonimów, a żyjący bohaterowie opowiadań Stanisława Czycza wciąż go wspominają.
"OPOWIADANIA KRZESZOWICKIE" - to tom prozy Stanisława Czycza, który zbiera utwory z książek "Nim zajdzie księżyc" (1968, 1970) oraz "Nie wiem co ci powiedzieć" (1983), z dodatkiem tekstu "Kolędnicy" z „Życia Literackiego” z 1965 r. oraz niedrukowanego "Opowiadania turystycznego" pisanego na konkurs „Magazynu Turystycznego Światowid”.
Dodatkowo w książce zamieszczono teksty krytyczne, w tym artykuł "MAGIA MIEJSCA W PROZIE STANISŁAWA CZYCZA" .
Jego autorką jest emerytowana polonistka Liceum Ogólnokształcącego w Krzeszowicach MARIA OSTROWSKA, która wspomina " chłopców z Miasteczka", osoby obdarzone pseudonimami przez Stanisława Czycza.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
W niedzielę 15 października 2023 r. minie 68 rocznica śmierci malarki MARII PŁONOWSKIEJ (1878 -1955)
W 1904 r. rozpoczęła naukę w Szkole Sztuk Pięknych w WARSZAWIE pod kierunkiem KONRADA KRZYŻANOWSKIEGO (1872-1922).
Była jedną z pierwszych kobiet – studentek tej uczelni.
Jej ulubionymi dziedzinami były pejzaże oraz portrety.
Posługiwała się różnymi technikami: olejem, akwarelą oraz pastelami, przy portretach korzystała też z ołówka lub węgla.
Malowała zawsze z natury.
W swej twórczości przedstawiała często krajobrazy Jury Krakowsko Częstochowskiej, gdyż od czasów I wojny światowej mieszkała na Ziemi Olkuskiej.
O jej malarstwie opowiada EWA WOŁOSZYN historyk sztuki, a BEATA DZIĄBEK - dyrektor Powiatowej i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Olkuszu przybliża edukacyjny projekt realizowany przez tę placówkę.
Od 1 września do 30 listopada 2023 roku olkuska Biblioteka realizuje projekt „MARIA PŁONOWSKA – malarka zapomniana”, w ramach IV edycji konkursu grantowego „Dzieci Kapitana Nemo”.
Na ten projekt otrzymała dofinansowanie 20 tysięcy złotych od Fundacji Banku Gospodarstwa Krajowego.
Historyk JACEK SYPIEŃ natomiast wskazuje miejsca w Olkuszu i okolicy związane z artystką, które odwiedzi wraz z młodzieżą uczestniczącą w tym projekcie.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
16.10. 2023 r. przypada 45 rocznica wybory kardynała KAROLA WOJTYŁY na papieża.
W Rzymie 16.10.1978 r. o godzinie 18:18 z komina na dachu Kaplicy Sykstyńskiej ukazał się biały dym oznajmiający wybór nowego papieża, który przyjął imię JAN PAWEŁ II.
Karola Wojtyłę kojarzymy z jego rodzinnymi WADOWICAMI, a jego rodzina pradziadkowie pochodzili z leżącej koło KĘT wsi CZANIEC.
Tam młody kapłan odwiedzał swego stryja Franciszka Wojtyłę, który odwoził go bryczką na stację kolejową w Kętach.
W 1954 r. gdy wędrował z młodzieżą szlakami Beskidu Małego odwiedził także Kęty.
ŁUKASZ GIERUSZCZAK - dyrektor Muzeum w Kętach i autor publikacji w "Almanachu Kęckim" przypomina pobyty biskupa, a potem kardynała Karola Wojtyły w mieście św. Jana Kantego.
Było to przy okazji wizytacji biskupich oraz uroczystości kościelnych.
Choć nie tylko.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
SŁUPIEC - to nadwiślańska, małopolska wieś na trasie ze SZCZUCINA do MIELCA.
W przeszłości nazywała się Słupiec Wielki, w odróżnieniu od Słupca leżącego po drugiej stronie Wisły w województwie świętokrzyskim.
W ciągu wieków Wisła meandrowała, wielokrotnie wylewała i zmieniała koryto przesuwając je na południe.
Zresztą w dokumentach wieś wymieniana jest najczęściej w związku z powodziami.
Ale nie tylko.
W 1623 r. w Słupcu erygowana została parafia Trójcy Przenajświętszej.
W rym roku lokalna społeczność obchodziła jej 400.-lecie.
Historią tej miejscowości od kilkudziesięciu lat zajmuje się urodzony w Słupcu JÓZEF ZAJĄC, absolwent UJ, który wyemigrował w 1981 r. do BOSTONU.
Tam do emerytury pracował w Bibliotece Uniwersytetu Harvarda w Dziale Zbiory Specjalne.
Teraz połowę roku spędza w Bostonie, a drugą w rodzinnym Słupcu.
Opowiada o wizytach znanych osób w Słupcu, a był w ich gronie także król STANISŁAW LESZCZYŃSKI (1677 - 1766)
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
Co godzinę, z wyższej wieży Kościoła Mariackiego w KRAKOWiE z wysokości 54 m grany jest na cztery strony świata Hejnał Mariacki, który wzbudza powszechne zainteresowanie turystów.
Wyżej, na iglicy hełmu wieży znajduje się złocona korona o średnicy 2 m i 40 cm oraz wysokości 1 metra i 30 centymetrów
Została tam umieszczona w 1666 r. A dlaczego?
Kwestię tę poruszył przed laty zmarły w 2007 r. historyk sztuki JAN SAMEK (ur. 1930) w artykule "TURRIS CORONATA" - dlaczego Wieżą Mariacka w Krakowie zwieńczona jest koroną.
Tezy tego artykułu przedstawia jego córka ELŻBIETA SADKOWSKI - artysta plastyk i architekt.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
