ZAGADKA REGIONALNA (15.03)
Filozof, poeta, pisarz i dramaturg okresu Młodej Polski.
Jeden z prekursorów polskiej literatury fantastycznonaukowej.
Autor trylogii, której akcja dzieje się na Księżycu.
Urodził się 14.07. 1874 r. w LIPOWCU koło WIELOPOLA SKRZYŃSKIEGO.
Lata dzieciństwa spędził w MŁYNNEM koło LIMANOWEJ.
Studiował w Szwajcarii; w Zurychu i Bernie, gdzie uzyskał doktorat.
Po powrocie do Polski uczył w JAŚLE i KRAKOWIE.
Związany ze środowiskiem krakowskiej bohemy przyjaźnił się z Janem Kasprowiczem (1860 - 1918), Stanisławem Przybyszewskim (1868 - 1927), Lucjanem Rydlem (1870 - 1918) i Kazimierzem Przerwa - Tetmajerem (1865 -1940).
W 1910 r. zamieszkał w ZAKOPANEM, gdzie rozwijał pasję narciarza i taternika.
Był jednym z pierwszych członków Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego.
W czasie I wojny światowej był podporucznikiem Legionów Polskich.
9.08. 1915 r. zmarł na tyfus w szpitalu w DĘBICY i spoczął na tamtejszym cmentarzu wojskowym.
Proszę podać jego imię i nazwisko.
ADRES INTERNETOWY: regionalne@radiokrakow.pl
do godz. 7.30 dnia 15.03. 2026 r.
UPOMINKI:
przewodnik AGNIESZKI KUŹMY "Spacerownik. Dzielnica I Stare Miasto"
płyta CD JULII NOWAK " Nie zmienisz mnie"
płyta CD KASI LINS " Obywatelka K.L."
płyta CD "THEATRUM MECHANICUM" - duetu " Drom 66 & Marqus Mars"
płyta CD " ETASIO" - Drom 66
W "DOMU POD KRZYŻEM" (oddział Muzeum Krakowa) – siedzibie Centrum Interpretacji Niematerialnego Dziedzictwa Muzeum Krakowa – można zwiedzać wystawę „KRAKÓW: MELODIE,DŹWIĘKI,SŁOWA”.
Ekspozycja poświęcona audiosferze miasta pozwala spojrzeć na Kraków przez pryzmat jego brzmień – od odgłosów ulic i placów, przez dźwięk dzwonów i charakterystyczną melodię hejnału, aż po muzykę podwórek.
Znawca historii Krakowa MICHAŁ KOZIOŁ odnalazł tam także nagrania Aleksandra "Łodzia" Kobylińskiego (MAKINO), jego "Szmelcpaki" oraz "Andrusów".
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
MAREK LUTY, mieszkaniec LUBNIA, całe życie zawodowe poświęcił ratownictwu górskiemu i strażackiemu oraz przewodnictwu.
Jest menedżerem zarządzania i trenerem umiejętności życiowych.
Od ponad pół wieku prowadzi wraz z małżonką BARBARĄ aktywny tryb życia, Podróżował kamperem po Europie, uprawiał biegi i nowe dyscypliny sportu.
W ostatnią niedzielę zimy opowiada o udziale w lutowym, jubileuszowym 50. BIEGU PIASTÓW w Górach Izerskich, z którego przywiózł dwa medale.
Zdradza też swą filozofię życia.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
Niedawno w OLKUSZU, (bo stamtąd pochodzi i działa społecznie), rozmawiałem z politologiem dr MATEUSZEM KAMIONKĄ - adiunktem w Zakładzie Studiów Polsko - Ukraińskich Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Rozmawialiśmy wówczas o poległym w marcu 1863 r. (niedaleko Krakowa, koło SKAŁY) Andrzeju Potiebni, a właściwie, poprawnie o ANDRIJU POTEBNI (1838 – 1863)
Urodzony w 1838 r. Andrij Potebnia, był Ukraińcem, antycarskim spiskowcem, oficerem carskiej armii, który przeszedł na polską stronę w czasie Powstania Styczniowego.
Dr Mateusz Kamionka wraz z ukraińskim historykiem dr MAXEM POTAPENKĄ z uniwersytetu w NIŻYNIE przygotowuje anglojęzyczną książkę poświęconą Andrijowi Potebni.
Niedawno powrócił z Ukrainy, z miasta ROMNY w obwodzie sumskim i ma nowe informacje o Andriju Potebni.
Udało się odnaleźć miejsce związane z jego narodzinami oraz kaplicę, w której został ochrzczony.
Spotkał się też z pracownikami tamtejszego muzeum oraz publicznością wieczoru poświęconego Andrijowi Potebni.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
WITOLD FUSEK, urodzony w BIECZU w 1885 r. był jak i jego ojciec Wilhelm farmaceutą, a także regionalistą, działaczem narodowym i instruktorem harcerskim.
Został zamordowany przez Niemców w KL „Auschwitz” w grudniu 1941 r.
Pamięć o rodzie Fusków jest pielęgnowana na Ziemi Bieckiej.
W czasie I wojny światowej w latach 1914 - 1915 służąc w armii austro-węgierskiej przebywał w OLKUSZU, gdzie był farmaceutą w wojskowym szpitalu.
Historyk i regionalista olkuski JACEK SYPIEŃ analizuje niepublikowany pamiętnik Witolda Fuska i porównuje opis tych czasów z pamiętnikami olkuszan Jana Jarno oraz Ignacego Kowalskiego.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
Historyk medycyny prof. RYSZARD WITOLD GRYGLEWSKI - kierownik Katedry Historii Medycyny Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Medicum przybliża sylwetkę wybitnego anatoma LUDWIKA KAROLA TEICHMANNA (1823 -1895).
Edukację rozpoczął w DORPACIE (dziś Tartu w Estonii), ale jako sekundant w zakazanym pojedynku musiał opuścić Imperium Rosyjskie.
Kształcił się w Niemczech, pracował w Heidelbergu i Getyndze.
W 1867 r. na wystawie w Paryżu za świetnie wykonane preparaty otrzymał Medal im. Napoleona III.
W 1861 r. przyjechał do Krakowa i został tu aż do śmierci w 1895 r.
Był kierownikiem Katedry Anatomii Patologicznej na Uniwersytecie Jagiellońskim, profesorem, dziekanem oraz rektorem tej uczelni.
Zapisał się w historii medycyny między innymi jako odkrywca tak zwanych "kryształków Teichmanna"
Co umożliwiała ta metoda?
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
W BOCHNI we czwartek 19 marca 2026 r. o godz. 17.30 w Muzeum im. prof. STANISŁAWA FISCHERA rozpocznie się marcowe spotkanie z cyklu "Czwartkowe Spotkania Muzealne".
Wykład wygłosi starsza kustoszka dr IWONA ZAWIDZKA, badaczka historii bocheńskiej społeczności żydowskiej.
Tytuł spotkania "ROK 1938. BOCHNIA W OBIEKTYWIE FOTOGRAFA Z KOLONII".
To opowieść o urodzonym w Bochni w 1898 r., a zmarłym w roku 1973 w Waszyngtonie RAFAELU BRENNERZE i jego rodzinie.
Będąc właścicielem sklepu fotograficznego w 1938 r. przyjechał do Bochni odwiedzić chorą matkę MINDLĘ BRENNER.
Zrobił wówczas wiele zdjęć dokumentujących miejsca mu bliskie oraz życie bocheńskich Żydów.
W czasie czwartkowego wykładu zostaną zaprezentowane archiwalne fotografie pozyskane dzięki uprzejmości rodziny Brennerów, spadkobierców Rafaela.
A już dziś posłuchaj historii Rafaela Brennera!
Posłuchaj wypowiedzi
