ZAGADKA REGIONALNA (13.08.)
Wieś w gminie SĘKOWA w powiecie gorlickim, w dolinie nad potokiem SIARY.
Pierwotnie wieś niemiecka, w późnym średniowieczu zasiedlona przez tak zwanych "Głuchoniemców".
Lokowana ponownie na prawie wołoskim na początku XV w.
We wsi znajduje się zabytkowa cerkiew greckokatolicka z 1653 r. pw. Opieki Bogarodzicy.
W 1994 r. świątynia otrzymała medal "EUROPA NOSTRA", a w 2013 r. została wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.
Do roku 1948 wieś nazywała się RYCHWAŁD.
Proszę podać jej obecną nazwę.
ADRES INTERNETOWY: regionalne@radiokrakow.pl
do godz. 7.30 dnia 13.08. 2022 r.
UPOMINIKI:
śpiewnik "POPRADOWA NUTA" Pieśni Górali Nadpopradzkich z XIX i XX w.
książka Barbary Szczepańskiej "Judyty" - "KOBIETA NAROŻNA"
płyta CD "Wracają słowa i dźwięki. 95 lat Radia Kraków"
nr 15 "LITERATA KRAKOWSKIEGO"
książka "MARIAN MIĘSOWICZ. ŻYCIE I DZIEŁO 1907 - 1992
13.08 2023 r. tego roku przypada 74. rocznica śmierci STANISŁAWA PIÓRO.
Był stryjem MARII LEBDOWICZOWEJ, emerytowanej nauczycielki języka polskiego i regionalistki, od 1955 r. mieszkanki PIWNICZNEJ - ZDROJU.
STANISŁAW PIÓRO urodzony w 1923 r . w POPARDOWEJ (pseudonim "Emir", "Mohort") był leśniczym z NAWOJOWEJ.
Podczas okupacji od 1940 był członkiem Batalionów Chłopskich 19. Obwodu Nowy Sącz, gdzie pełnił funkcję kolportera , wywiadowcy i komendanta Oddziału Wywiadowczego.
Współpracował z placówką Armii Krajowej "Narcyz" (pałac Stadnickich w Nawojowej, Józef Stadnicki), a później, po utworzeniu oddziału "Tatara" (Juliana Zubka), był żołnierzem tego oddziału AK.
Utworzona przez niego po II wojnie światowej organizacja antykomunistyczna, to Polska Podziemna Armia Niepodległościowa, popularnie nazywana " Niepodległościowcy".
W sierpniu 1949 r., wraz z grupą 11 osób którą kierował, usiłował przedostać się do Austrii nie wiedząc, że zorganizowana akcja jest prowokacją nadzorowaną przez polskie i czechosłowackie organy bezpieczeństwa.
13 sierpnia 1949 r. w miejscowości Milava, gdy zorientował się, że to zasadzka (grupa jechała autobusem ze Starej Lubowni) popełnił samobójstwo, a uciekającego kolegę ADOLFA CECURA (też z Popardowej) zastrzelono.
Gdzie zostali pochowani?
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
Piosenek o Krakowie nigdy wiele.
Zwłaszcza, gdy wykonują je krakowscy artyści.
W lipcu miał premierę nowy utwór zatytułowany "KRAKÓW - MIASTO WIERSZ".
Skomponowany został przez Ryszarda Brączka.
Tekst napisała LIDIA JAZGAR, która wykonuje go z JACKIEM DEWÓDZKIM oraz zespołem "GALICJA".
Gościem specjalnym jest LESZEK DŁUGOSZ.
Piosenka ma swój teledysk oparty na archiwalnym filmie z 1967 r.
Jak powstawała ta piosenka, jakie krakowskie elementy zostały w niej zaprezentowane? - wyjaśnia LIDIA JAZGAR.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
W niedzielę 20.08. 2023 r. uczestnicy akcji "ODKRYJ BESKID WYSPOWY" zdobywać będą kolejny szczyt.
Spotkają się o godz. 8.00 na parkingu obok kościoła we wsi MŁYŃCZYSKA i szlakiem niebieskim wejdą na wzgórze o nazwie GOLCÓW (752 m).
Jest to samotne wzgórze, w większości porośnięte lasem, częściowo zajęte pod pola uprawne.
Mimo niedużej wysokości rozciągają się z niego szerokie widoki.
O tym szczycie i walkach w czasie I wojny światowej opowiada przewodnik beskidzki DARIUSZ GACEK, autor publikacji krajoznawczych o Beskidzie Wyspowym.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
BUTRYNY - to wieś w powiecie olsztyński w województwie warmińsko - mazurskim.
W 1886 r. urodził się w niej ppłk. JAN NIEMIERSKI, w latach 1935 - 1939 prezydent RZESZOWA, zamordowany przez Niemców w 1941 r. w „KL Auschwitz - Birkenau”.
Parafię w Butrynach trzykrotnie odwiedził biskup warmiński IGNACY KRASICKI (1735 -1801), którego podpis widnieje na protokołach powizytacyjnych.
Proboszczem w Butrynach w latach 1904 - 1933 był ks. WACŁAW OSIŃSKI (1868 - 1945) działacz polonijny w Republice Weimarskiej i III Rzeszy, który umacniał polskość w lokalnym środowisku.
W marcu 1933 r. na plebanię w Butrynach napadli członkowie bojówek hitlerowskich, a ks. Wacław Osiński musiał salwować się ucieczką .
Obecnie proboszczem jest ks. JAN PIETRZYK poeta i posiadacz niezwykłej kolekcji młynków do kawy.
Jak powstawała ta kolekcja, jakie eksponaty zawiera i jakie wspomnienia przywołuje?
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
PAULA WOJEWODZIC jest historykiem i adiunktem muzealnym w Muzeum im. Aleksandra Kłosińskiego w KĘTACH.
W 26. numerze "ALMANACHU KĘCKIEGO" opublikowała artykuł " OBYWATELSKA POMOC NA RZECZ BEZROBOTNYCH" W LATACH 30. XX w. - WSPOMNIENIE KĘCKIEGO FILANTROPA - KAZIMIERZA BILLIKA".
Kazimierz Billik urodził się w Kętach w 1891 r. w rodzinie o tradycjach sukienniczych. Był szewcem, a od 1937 r. restauratorem.
Zmarł w rodzinnym mieście w 1949 r.
Artykuł powstał przy pomocy potomków kęckiego filantropa, a bezpośrednim impulsem do jego napisania było odnalezienie kwitu Zimowej Pomocy Bezrobotnym, wystawionego w Kętach na jego nazwisko.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
JACEK GAJ, absolwent i były pracownik AGH oraz VLADIMIR MILANOV, absolwent UJ, są popularyzatorami nauki, zwłaszcza fizyki, a w "Roku Mikołaja Kopernika" także astronomii.
W II połowie października zamierzają zorganizować Festiwal im. Mikołaja Kopernika, podczas którego nawiążą nie tylko do osiągnięć wielkiego polskiego astronoma, ale zaprezentują również osiągnięcia współczesnych krakowskich uczonych głównie fizyków i matematyków.
Prologiem Festiwalu stał się sierpniowy wyjazd do RZEPIENNIKA BISKUPIEGO do tamtejszego Obserwatorium Astronomicznego Królowej Jadwigi na nocną obserwację z soboty 12.08 na niedzielę 13.08. perseidów, roju meteorów, którego maksimum obserwuje się właśnie w tym terminie.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
