ZAGADKA HISTORYCZNA (12.06)
Mała, licząca niespełna 400 mieszkańców, wieś na historycznej Warmii.
W XIV w., według legendy, w nurcie DRWĘCY WARMIŃSKIEJ bawiące się dzieci znalazły alabastrową figurkę Matki Bożej, którą umieszczono w drewnianej kaplicy.
W latach 1710 -1714 zmieniono bieg rzeki, by na stabilnym gruncie można było wybudować kościół z obejściami krużgankowymi, wzorowany na założeniu architektonicznym Sanktuarium Maryjnego w ŚWIĘTEJ LIPCE.
Układ wnętrza kościoła nawiązuje natomiast do rozwiązania kościoła św. Piotra i Pawła w KRAKOWIE.
W czasie wojen napoleońskich, w 1807 r. kościół został splądrowany przez wojska francuskie.
W 1914 r. na początku I wojny światowej obiekt został strawiony przez pożar.
Kolejna dewastacja to rok 1945.
Wtedy też zaginęła, otaczana kultem, cudowna figura Matki Bożej z Dzieciątkiem.
Dziś w ołtarzu głównym znajduje się jej kopia.
Proszę podać nazwę tej warmińskiej wsi, miejsca pielgrzymek do Sanktuarium Maryjnego.
ADRES INTERNETOWY: regionalne@radiokrakow.pl
do godz. 7.30 dnia 12. 06. 2022 r.
UPOMINKI:
"KĘTY. Blaski i cienie miasta w minionych wiekach. Monografia historyczna. Tom I "
książka Barbary Anny Ostafin "Z KRAKOWA DO LA SCALI. Franciszek Mirecki ( 1791 - 1862) Monografia
numer 35 "ALMANACHU ŁACKIEGO" - półrocznika wydawanego pod patronatem Towarzystwa Miłośników Ziemi Łąckiej.
książka Marka Lei oraz KingI Racoń -Lei "WOKÓŁ DWORU CZECZÓW, czyli ilustrowana historia Bieżanowa"
katalog wystawy "KRAKÓW KRUKÓW" czynnej do 31.07. 2022 r. w Muzeum Okręgowym w Nowym Sączu.
To mało znany epizod z czasów II wojny światowej i tragiczny życiorys Walijczyka, który został członkiem polskiego ruchu oporu.
FREDERICK SHEADY urodził się w w 1915 r. w miejscowości FLINT w północnej Walii (hrabstwo Flintshire).
Był jedynakiem, żołnierzem zawodowym, i najpierw służył w Indiach.
Po powrocie końcem września 1939 r. Frederick ożenił się, ale osiem dni po ślubie został wysłany do Francji.
Tam dostał się do niemieckiej niewoli i do obozu jenieckiego w ŁAMBINOWICACH (Śląsk Opolski).
Za siódmym razem udało mu się zbiec z obozu i z pomocą polskiego ruchu oporu trafił do Krakowa, a potem do SZYMBARKU - BYSTREJ koło Gorlic, do dworku rodziny GROBLEWSKICH.
Gdy jego dalszy pobyt groził dekonspiracją został przeniesiony do oddziału partyzanckiego Armii Krajowej „Żbik” Franciszka Paszka „Kmicica” (dowódca I plutonu 9 komp. 1 PSP-AK) i otrzymał pseudonim "ALIANT".
10 marca 1944 r. podczas akcji pozyskiwania broni na stacji kolejowej w STRÓŻACH partyzanci zostali otoczeni przez Niemców i Frederick Sheady zginął w czasie próby ucieczki.
O tym wydarzeniu przypomina pomnik odsłonięty w Stróżach w 25. rocznicę tych tragicznych wydarzeń.
Czy jednak tam został pochowany "Aliant"?
Gorlicki regionalista i przewodnik ANDRZEJ PIECUCH uważa, że jego prochy trafiły na cmentarz wojenny z czasów II wojny światowej w GORLICACH -GLINIKU MARIAMPOLSKIM.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
W BULOWICACH koło KĘT w kościele pw. św..Wojciecha, przy wejściu do zachodniej jego nawy, znajduje się tablica poświęcona pułkownikowi WŁADYSŁAWOWI ADAMUSOWI urodzonemu w tej miejscowości w 1895 r. a zamordowanemu przez NKWD w 1940 r. w Charkowie.
Jego biografia wciąż stawia więcej pytań niż odpowiedzi, dobrze więc się stało, że postać płk Władysława Adamusa przypomniał w jubileuszowym XXV numerze "ALMANACHU KĘCKIEGO" - jego redaktor ŁUKASZ GIERUSZCZAK - dyrektor Muzeum im. Aleksandra Kłosińskiego w KĘTACH.
Rodzice Władysława Adamusa - Antoni i Agnieszka z Korczyków mieszkali w Bulowicach w domu pod numerem 313.
Ich syn w roku 1914. wstąpił do Legionów Piłsudskiego. walczył w 1918 r. z Ukraińcami w obronie Lwowa i był adiutantem kpt. Mieczysława Boruty -Spiechowicza, a w październiku 1920 r. brał udział w zajęciu Litwy Środowej przez gen. Lucjana Żeligowskiego.
W Polsce międzywojennej piął się po szczeblach kariery oficerskiej.
W marcu 1939 r. został awansowany do stopnia podpułkownika.
Po wybuchu wojny walczył i dostał się do niewoli sowieckiej 1 października.
W 2007 r. został pośmiertnie awansowany do do stopnia pułkownika.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
Matematyk z Instytutu Matematyki Uniwersytetu Jagiellońskiego dr ZDZISŁAW POGODA omawia dokonania uczonego JANA BROŻKA (1585 – 1652).
To matematyk, astronom, literat, teolog, lekarz. mówca, kartograf i geodeta, rektor Akademii Krakowskiej.
Bardzo cenił osiągnięcia Mikołaja Kopernika, podróżował na Warmię, zbierał pamiątki po nim i jako pierwszy opisał w naukowy sposób jego życie.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
Był nazywany Polskim Edisonem i Leonardem DaVinci z Galicji.
Jan Szczepanik, genialny wynalazca, w tym roku w szczególny sposób upamiętniany jest w Tarnowie.
W tym roku bowiem mija 150 lat od jego urodzin i dlatego rok 2022 został w Tarnowie ogłoszony rokiem Jana Szczepanika.
Szczepanik związany był z Tarnowem przez małżeństwo z Marią Hiacyntą Wandą Dzikowską, córka znanego tarnowskiego lekarza Zygmunta Dzikowskiego.
Po ślubie zamieszkał w Tarnowie i tu powstało wiele jego wizjonerskich prac.
Między innymi Jan Szczepanik stworzył materiał do kamizelek kuloodpornych i telektroskop, który był pierwowzorem telewizji.
Był także wynalazcą kolorowych fotografii i filmu oraz nowoczesnej maszyny tkackiej.
O tym które z tych prac zrodziły się w głowie polskiego Edisona w Tarnowie- i o tym jaki jest program obchodów 150 rocznicy urodzin Jana Szczepanika, AGNIESZKA WROŃSKA rozmawia z MIECZYSŁAWEM CZOSNYKĄ - prezesem Fundacji im. Jana Szczepanika.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
Niedawno nakładem Auto Klubu Dziennikarzy Polskich ukazała się już dziesiąta publikacja Biblioteki AKDP.
Książka nosi tytuł "Alfabet małopolskich automobilistów".
Jej współautorem, wraz z lubelskim architektem i historykiem sportu samochodowego JANUSZEM SZYMANKIEM, jest krakowski dziennikarz motoryzacyjny, hobbysta-historyk polskiego automobilizmu, GRZEGORZ CHMIELEWSKI.
Ta nowa publikacja jest kontynuacją i uzupełnieniem "Alfabetu krakowskich automobilistów", wydanego przez tych samych autorów w roku 2018 pod patronatem Radia Kraków.
W książce zawarto ponad 170 biogramów osób zasłużonych dla krakowskiego i dla małopolskich środowisk, związanych m.in. z techniką motoryzacyjną, sportem samochodowym, renowacją i kolekcjami pojazdów zabytkowych.
Nowością jest rozdział o uczonych Politechniki Krakowskiej, wielce zasłużonych dla polskiej techniki motoryzacyjnej. Czytelnik znajdzie tam biogramy prof. dr hab. inż. Marka Brzeżańskiego, prof. dr hab. inż. Witolda Grzegożka, prof. dr hab. inż. Stanisława Jarnuszkiewicza, prof. dr hab. inż. Adama Kleczkowskiego, prof. dr hab. inż. Czesława Kordzińskiego, doc. dr inż. Stanisława Starucha, prof. dr hab. .inż. Mariana Zabłockiego.
Wstęp do tego rozdziału przedmową opatrzył prof. dr hab. inż. Jerzy A. Sładek - Dziekan Wydziału Mechanicznego Politechniki Krakowskiej.
W kręgu zawodników i działaczy sportu samochodowego bardzo liczne są nazwiska z mniejszych ośrodków, takich jak Biecz, Gorlice, Limanowa, Nowy Sącz, Nowy Targ, Tarnów, Zakopane. Ale oczywiście są i osoby, związane z samym Krakowem.
W książce czytelnicy znajdą też biogramy motoryzacyjnego innowatora Zbysława Szwaja oraz tworzącego we Włoszech kreatora nadwozi, Justyna Norka.
Autorzy przypomnieli też kilka osób, które niedawno odeszły – Pierwszą Damę polskich rajdów Ewę Zasadową czy też ważną postać polskich rajdów lat 60. i 70. – Ryszarda Nowickiego.
Nowa pozycja Biblioteki Auto Klubu Dziennikarzy Polskich zapewne zainteresuje wszystkich, których fascynuje historia polskiego sportu samochodowego. W przygotowaniu jest kolejna książka Biblioteki AKDP – „Alfabet Warszawskich Automobilistów".
