Posłuchaj wypowiedzi
Posłuchaj wypowiedzi
Posłuchaj wypowiedzi
Posłuchaj wypowiedzi
ZAGADKA HISTORYCZNA (25.12.)
"Bóg się rodzi" to popularna nazwa utworu "Pieśń o Narodzeniu Pańskim", poety epoki oświecenia FRANCISZKA KARPIŃSKIEGO (1741 -1825), który nazywany bywa często królową polskich kolęd.
Kolęda, zabrzmiała po raz pierwszy w 1792 r. w Starym Kościele Farnym w BIAŁYMSTOKU. Tekst już wkrótce po opublikowaniu, był śpiewany na różne melodie.
Obecnie używana melodia, utrzymana w rytmie poloneza przypisywana bywa KAROLOWI KURPIŃSKIEMU, ale nie wyklucza się jej ludowego pochodzenia. Według innych źródeł jest to polonez koronacyjny królów polskich jeszcze z czasów Stefana Batorego (XVI w.).
Tekst tej pieśni - kolędy FRANCISZEK KARPIŃSKI napisał na zamówienie księżnej marszałkowej IZABELI Z CZARTORYSKICH LUBOMIRSKIEJ (1736-1816).
Proszę podać nazwę miejscowości leżącej nad Sanem (do 1934 r. miasta), w której tekst ten został napisany.
ADRES INTERNETOWY: regionalne@radiokrakow.pl
do godz. 7.30 dnia 25.12.2019 r.
UPOMINKI:
2 przewodniki "JORDANIA" - Wydawnictwa "BEZDROŻA".
2 płyty CD BILLY NEAL & JAREK ŚMIETANA
kalendarz ścienny "SZLAKIEM GWARKÓW OLKUSKICH".
Zima - obraz Teodora Ziomka (1874 -1937) fot.Wikipedia.
Nowy Targ (fot.Blooo/Wikipedia)
Regionalista nowotarski MAREK FRYŹLEWICZ, autor publikacji "NOWY TARG MOJE MIASTO. GALERIA NOWOTARŻAN", wspomina JADWIGĘ APOSTOŁ - STANISZEWSKĄ (1913 - 1990) nauczycielkę, żołnierza podziemnej Konfederacji Tatrzańskiej, więzioną przez Niemców między innymi w KL"Auschwitz".
Po II wojnie światowej skazana przez komunistyczne władze na 5 lat więzienia, na mocy amnestii wyszła z niego po pół roku i przeniosła się do Szczecina, gdzie założyła rodzinę. Pod koniec życia powróciła do rodzinnego NOWEGO TARGU.
Jest autorką funkcjonującej w powszechnym obiegu kolędy góralskiej, którą często śpiewał także św. JAN PAWEŁ II.
Posłuchaj!
"Święto Noc w Gorcak"
"Wsyndy śniega nasuło
A śnieg taki bielućki
Coby cysto dokoła
Mioł Jezusek malućki.
Wiater zaduł zadymkom
Syćkie drózki, chodnicki
Ino jednom ostawił
Do Jezusa kaplicki.
Smreki w cuchy wystroił
Gynśle włożył im w ręce
Coby piyknie zagrały
Malućkiemu w stajence.
Na polanak jedlicki
Z warkocami do ziemie
Cysto piyknie umoił
W białe przywdzioł odzienie.
W tom noc świyntom cichućko
Było w leśnyj dziedzinie
Gwiozdki błyskami w górze
Kłaniały się Dziecinie.
A z potoków, hań w dole,
głos sie zerwoł serdecny
Ozśpiywoło sie syćko:
- Kwała Ci Jezu wiecny!
Lecom nutki złociste,
lecom za wiatru siłom.
Podnieś rącke Dziecino,
błogosłow Polskom miłom.
Cały las się ozśpiywoł,
noc zabłysła gwiozdami
wiater echem wtórowoł:
- Ostoń Jezu haw s nami!"
Szczecin, 22.12.1980 r.
Ksiądz JAN GUZDEK urodził się w CHOCZNI koło Wadowic w 1876 r. Uczył się w wadowickim gimnazjum, lecz nie ukończył go, gdyż został wcielony od armii austriackiej.
Jak z niej uciekł, w jaki sposób przedostał się z Galicji do Stanów Zjednoczonych? - do dziś istnieje kilka hipotez.
W USA został księdzem i pracował w ośrodkach polonijnych, między innym w parafii Opole.
Od 1906 r. do 1933 r. był proboszczem parafii św. Józefa w BROWERVILLE w stanie Minnesota.
W 1909 r. zakończył tam budowę kościoła i otrzymał amerykańskie obywatelstwo.
Kiedy mógł po raz pierwszy odwiedzić rodzinne strony?
Posłuchaj regionalistki MARII BIEL - PAJĄKOWEJ, współautorki (wraz z córką AGNIESZKĄ JUSIŃSKĄ) książki "DOTKNIĘCI ISKRĄ BOŻĄ - o artystach, twórcach i pasjonatach w dzieje Choczni wpisanych".
JAN CISOWSKI - "Święta Rodzina" ze zbiorów Muzeum Regionalnego Państwa Muszyńskiego ( fot. BARBARA RUCKA).
Historyk BARBARA RUCKA, pracownik Muzeum Regionalnego Państwa Muszyńskiego powraca do kolorytu Świąt Bożego Narodzenia obchodzonego przed wiekami w MUSZYNIE.
O zwyczajach wigilijnych i bożonarodzeniowych, o przesądach i duchach, które miały się opiekować domem przez cały rok.
A co jadano dawniej w MUSZYNIE w Boże Narodzenie na śniadanie i na obiad? Jakie kontrakty zawierano w drugi świąteczny dzień, w dniu św. Szczepana?
Posłuchaj!
BARBARA GROCHOLSKA - KURKOWIAK w Szkole Mistrzostwa Sportowego w Zakopanem (fotografia ze strony szkoły).
W świątecznych audycjach z cyklu "Małopolska Mozaika Sportowa" TADEUSZ KWAŚNIAK rozmawia z mieszkającą w Zakopanem BARBARĄ GROCHOLSKĄ - KURKOWIAK ( ur. 1927).
To uczestniczka Powstania Warszawskiego, a po II wojnie światowej narciarka, olimpijka z Oslo 1952 i Cortina dAmpezzo 1956, trenerka a także ...poetka.
Posłuchaj pierwszej części rozmowy!
