Podczas pierwszej pielgrzymki do ojczyzny 3 czerwca 1979 roku papież mówił w Gnieźnie: „Czyż Chrystus tego nie chce, czy Duch Święty tego nie rozrządza, ażeby ten papież Polak, papież Słowianin, właśnie teraz odsłonił duchową jedność chrześcijańskiej Europy, na którą składają się dwie wielkie tradycje: Zachodu i Wschodu?” O tym jak rozumiał dwa płuca Europy i co mówił do Łemków, Ukraińców, Żydów - o tym między innymi w retrospektywie w magazynie "Na wschód od zachodu".