Poniedziałek, 16 lis 5 °C Jakość powietrza: Umiarkowana Na antenie
Menu dostępności (CTRL+U)
Zmień kontrast
Podświetl linki
Zatrzymaj animacje
Powiększ tekst
Szerokość tekstu
Wysokość linii
Resetuj ustawienia

Helena Trojańska została sprowadzona do figury na szachownicy

Barbara Sadurska na bohaterkę kolejnego, mitologicznego odcinka “Rewizji” wybrała Helenę Trojańską. Jak opowiedzieć o postaci, która zdaje się być tylko przedmiotem w rękach mężczyzn? Jak interpretować postać pozbawioną sprawstwa? Sadurska twierdzi, że potrzeba Helenie nowej fabuły, która zada pytanie: czy na pewno tak było? A może świat nie opiera się na wojnach?

Posłuchaj wypowiedzi

Trochę mnie zaskoczyłaś wyborem postaci, historii, o której dzisiaj będziemy rozmawiać, wydaje mi się trochę nieoczywista, albo może nie do końca dopowiedziana i opowiedziana. Mowa o Helenie Trojańskiej. Wytłumaczysz się z wyboru?

No właśnie, to jest to, o czym wspomniałaś. Ona moim zdaniem jest niedopowiedziana i nieopowiedziana. Na pewno jest figurą w “Iliadzie” Homera, ale no to w ogóle jest postać, tak? Natomiast ja mam wrażenie, że ona trochę funkcjonuje na zasadzie, no właśnie figury, która nie jest upostaciowiona. To znaczy, ja mam w ogóle wrażenie, że ona funkcjonuje niestety bardziej jako przedmiot.

Czyli po prostu jest piękna i do przestawiania. Spłycam, czy trochę tak jest?

No właśnie nie spłycasz, tylko oddajesz płytkość tego, jak była przedstawiana. Wiesz, właśnie dlatego wybrałam Helenę, bo pomyślałam sobie, że tutaj się pojawia mnóstwo tematów do poruszenia. Jest ona widziana wyłącznie oczyma mężczyzn. Jest piękna i tyle. Tak jakby uroda wyczerpywała jej istotę bycia.

Fakt, ja jestem bardzo fabularna. Dla mnie opowieść jest zawsze pewnego rodzaju fabułą. I czytam, powiedzmy “Iliadę”, albo czytam jakąkolwiek inną historię, w której pojawia się, nawet jako tylko intertekstualne nawiązanie, wojna trojańska albo Helena i natychmiast podkładam sobie pod to pewne wydarzenia, których mogłaby być sprawczynią. Nie jest ona tylko piękna. Ma też pewien głos i prawo wyboru. Tak przynajmniej została wychowana na dworze swojego ojca. Bo mamy przekazy z licznych źródeł, że z pomiędzy rzeszy zalotników, ona sama mogła wybrać sobie tego, którego chciała. Wybrała brata swojego szwagra, tak?

Ale to był jej głos. I tutaj już się pojawia moja ciekawość, na ile jej decyzja była rzeczywiście samodzielna i wybrała mężczyznę, który jej się najbardziej podobał, i z którym chciałaby spędzić życie, a na ile uległa wpływom, manipulacjom, naciskom ze strony matki, ojca, siostry i szwagra.

(...) Czy na pewno Helena staje się przedmiotem w rozgrywkach tylko mężczyzn i tylko na ziemi? Skoro Hera obiecuje władzę, Atena obiecuje mądrość, ale Afrodyta właśnie Helenę. Czyli to już na poziomie opowieści również o kobietach, o kobietach władczych, czy mających władzę. Ona już staje się pewnego rodzaju narzędziem.Co to w zasadzie mówi o tej sytuacji?

Przyjrzyjmy się zatem sytuacji, w której boginie, czyli kobiety władcze, takie, które mają władzę i są ponadludzkie, biorą udział w konkursie piękności. Skąd ta piękność? Po co kobietom jest w ogóle piękność i uroda? Przecież nie po to, żeby rywalizować z koleżankami, bo o co? O uwagę? A jeśli tak, to czyją? W świecie mężczyzn heteroseksualnych uroda jest narzędziem, no właśnie wykorzystywanym przez mężczyzn. Fajnie jest, jeżeli możemy sprowadzić połowę ludzkości do tego, żeby się nam podobała…

Zabiegajcie o to, żeby być pięknymi i się nam spodobać.

Z drugiej strony, ja widzę to bardzo niesymetrycznie, ale jednak z odbiciem: jesteśmy piękne, zdobywajcie nas.

Więcej znajdziesz w podkaście.

___

Barbara Sadurska - prawniczka, pisarka. Stypendystka Miasta Krakowa. Debiutowała zbiorem opowiadań „Mapa” (Nisza 2019), za który otrzymała Nagrodę im. W. Gombrowicza, Nagrodę Miasta Literatury UNESCO oraz tytuł O!Lśnienia Roku w kategorii Literatura przyznawany przez Miasto Kraków oraz Onet. Wydała zbiór opowiadań „W ruchu” (MIK 2021). Jej teksty pojawiały się w Twórczości, Piśmie – Magazynie Opinii, Miesięczniku Znak oraz w Wizjach, Kontencie i Stronie czynnej. Jest współautorką (z Jerzym Franczakiem) gry fabularnej FABU.

Barbara Sadurska i Georgina Gryboś, fot. Jarek Górski

Najpopularniejsze

  • Duży pożar w Giebułtowie. Ogień opanowany, akcja straży zakończona

    Radio Kraków

  • Zmiany we władzach Kraków Airport. Łukasz Gibała odwołał Łukasza Pawełka

    Radio Kraków

  • Policja wyjaśnia: żaden funkcjonariusz krakowskiej komendy miejskiej nie został wysłany do Warszawy

    Radio Kraków

  • Msza w intencji sprawcy zamachu w Krakowie. Bazylika Mariacka wydała oświadczenie

    Krzysztof Orski, Gabriela Koziara

  • Mieszkańcy tarnowskiego Krzyża nie chcą krematorium. Odwołali się do wojewody

    Jakub Sajdak

  • Miliony z autostrady A4. Stalexport ujawnia wyniki przed końcem koncesji

    Radio Kraków

Najnowsze

  • Kraków ogranicza inwestycje. Stanisław Mazur: To podważanie fundamentów przyszłego wzrostu

  • W Tatrach trwają poszukiwania turystki. TOPR apeluje o pomoc

  • „Czy to jeszcze jest chrześcijaństwo?”. O. Jacek Prusak o oburzeniu po mszy za sprawcę zamachu

  • Pomagali rannym podczas zamachu w Krakowie. Prezydent Słowacji odznaczył dwoje swoich rodaków

  • Budżet Krakowa 2027: władze miasta planują oszczędności, ale i tak zadłużenie wzrośnie do 10 miliardów

  • Czy można patrzeć bez uprzedzeń? Wystawa Kingi Nowak w Bunkrze Sztuki