Podobnie jak w przypadku poprzedniego filmu Agnieszki Holland (Obywatel Jones), historia, o której opowiada "Szarlatan" trafiła do reżyserki za sprawą autora scenariusza. Młody, ale doświadczony już pisarz i scenarzysta Marek Epstein wraz z producentką filmu przesłali jej kopię scenariusza. Jak mówi Agnieszka Holland: "Zafrapowało mnie tam szereg rzeczy. Przede wszystkim złożoność znaczeń, która pojawia się w tym niby biograficznym filmie. Na postać Jana Mikoláška można spojrzeć z bardzo wielu punktów widzenia. Walka dobra ze złem odbywa się tu nie tylko między reżimem a jednostką, ale również wewnątrz, w duszy tej postaci. To taka faustowska opowieść." Na realizację filmu trzeba było jednak czekać aż 4 lata, tak wiele zobowiązań miała polska twórczyni. Ale opłaciło się czekać. Także dlatego, że w tym czasie dorósł i dojrzał Josef, syn Ivana Trojana, odtwórcy głównej roli, który z powodzeniem wcielił się w młodego Jana Mikoláška. POSŁUCHAJ ROZMOWY!
Posłuchaj wypowiedzi
Tytułowy szarlatan to postać autentyczna: Jan Mikolášek, zielarz i uzdrowiciel, który - jak sam wyliczył - pomógł ponad pięciu milionom ludzi. Byli wśród nich artyści, arystokraci, politycy, ale też ludzie prości i biedni. W czasie II wojny światowej leczył faszystów, a kiedy ta dobiegła końca - komunistów.
Akcja filmu rozpoczyna się w 1957 roku, kiedy umiera jeden z pacjentów znachora, prezydent Czechosłowacji Antonin Zapotocky. Tym samym bohater filmu traci parasol ochronny i wpada w orbitę zainteresowań służb specjalnych. Jest uzdrowicielem, który diagnozuje chorych na podstawie obserwacji moczu, nie posiada jednak formalnego wykształcenia. Nie jest lekarzem, co sam często podkreśla. Dzięki swojej działalności dorobił się jednak sporego majątku: mieszka w willi, jeździ luksusowym samochodem i popija ekskluzywne trunki. Na domiar złego podejrzewany jest o zbyt bliskie relacje ze swoim asystentem.
