Piękna muzyka i świetnie opowiedziane anegdoty ze scen i estrad; wielkie emocje w tym zachwyt i wzruszenie; i wreszcie długie brawa zakończone owacją na stojąco a także bisy – tak wyglądał koncert noworoczny Filharmonii Krakowskiej brawurowo poprowadzony przez Maestro Antoniego Wita. Ten słynny artysta, obecnie honorowy dyrygent Filharmonii Krakowskiej cały koncert poprowadził z pamięci (!) a orkiestra pod jego batutą brzmiała niezwykle energicznie i precyzyjnie. Co to znaczy dobry dyrygent! Aż miło było słuchać.
Koncert odbył się w sali Nowohuckiego Centrum Kultury, która stanowi siedzibę zastępczą orkiestry na czas remontu budynku Filharmonii Krakowskiej. I tu się trochę obawiałam, bo ta sala o czym można się było przekonać podczas inauguracji sezonu, nie jest przeznaczona dla muzyki i jest dość głuchą przestrzenią. Tymczasem orkiestra pod batutą Antoniego Wita brzmiała w tym wnętrzu zaskakująco dobrze. Wielka to zasługa dyrygenta – jego wiedzy i doświadczenia – który niczym akustyk potrafi tak rozłożyć proporcje brzmienia pomiędzy grupami instrumentów, że publiczność otrzymuje harmonijną całość nawet w tak trudnych warunkach.
A doświadczenie Antoniego Wita jest ogromne. Ten zdobywca nagrody Grammy, jedyny polski dyrygent, który sprzedał płyty w nakładzie 6 milionów egzemplarzy, wielbiony przez Japonię i Europę, długoletni charyzmatyczny dyrektor dwóch najważniejszych polskich zespołów: Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia w Katowicach oraz Filharmonii Narodowej w Warszawie, poprowadził ponad 250 orkiestr, niektóre z nich wielokrotnie, w tym te najsłynniejsze, takie jak m.in.: Berliner Philharmoniker, Royal Philharmonic Orchestra, BBC Symphony Orchestra czy Cleveland Orchestra.
Wielu dyrygentów mogłoby się uczyć od Antoniego Wita konstruowania programu koncertowego, także koncertu noworocznego, który jest szczególny. Bo nastrój tego wieczoru jest zawsze radosny, co podkreśla muzyka pełna największych hitów klasyki. A więc wykonywany jest repertuar taki, który publiczność lubi słuchać najbardziej i którego oczekuje. I tak też było w Krakowie. Nie zabrakło kompozycji słynnego Straussa syna (walc „Nad pięknym modrym Dunajem” czy polki „Grzmoty i błyskawice”), czy „Marsza Radetzky’ego” Straussa ojca, do którego jak tradycja głosi od prawykonania w 1848 roku publiczność klaszcze w rytm muzyki. Tak było i tym razem przy czym Antoni Wit dyrygował tak sugestywnie publicznością, że wykonanie było wzorcowe i to bez próby. Dziś wszyscy słuchacze tego koncertu mogą powiedzieć, że wystąpili pod batutą maestro Wita.
Podczas wieczoru zabrzmiały też utwory Czajkowskiego (fragmenty z baletu „Jezioro łabędzie”), Chaczaturiana (walc z suity „Maskarada”), Bernsteina (uwertura do opery „Kandyd), Offenbacha (uwertura do operetki „Orfeusz w piekle”), Saint-Saënsa („Danse macabre”). Antoni Wit zdecydował się do programu wieczoru włączyć też utwory Moniuszki, którego 200-lecie urodzin obchodziliśmy w minionym roku. Zaprezentowany został „Polonez obywatelski”, muzyka baletowa z opery „Hrabina”, słynny mazur z opery „Straszny dwór” oraz uwertura do opery „Paria”. I właśnie ta uwertura, która rozpoczynała noworoczny wieczór najbardziej utkwiła mi w pamięci. Ten utwór miał w sobie tempo i rozmach a dzięki stworzeniu przez dyrygenta właściwych proporcji całości, pokazał jak świetnym kompozytorem był Moniuszko. Do dziś mam tę uwerturę w uszach i chciałabym właśnie tak wykonaną posłuchać raz jeszcze.
Wielkim atutem tego koncertu były fragmenty mówione. Bo oto Antonii Wit okazał się fantastycznym showmanem. Bawił publiczność licznymi anegdotami ze świata scen i estrad a także celnymi pointami. A artysta ma o czym mówić. Ten dyrygent a także kompozytor i prawnik z wykształcenia jest prawdziwym szczęściarzem. Uczył się u największych: Krzysztofa Pendereckiego (kompozycja) i Henryka Czyża (dyrygentura), był asystentem wielkich osobowości świata muzycznego: Herberta Von Karajana i Leonarda Bernsteina a także Witolda Rowickiego i Stanisława Skrowaczewskiego. Pochodzi z Krakowa a przed wielu laty był szefem słynnej Radiówki, świetnej orkiestry, która niestety nie przetrwała zmiany ustrojowej w Polsce.
Z wielu opowiedzianych historii w pamięci pozostała mi anegdota o słynnym dyrygencie orkiestry w Chicago Fritzu Reinerze. Okazało się, że jest chory na serce i lekarz stwierdził, że jeśli chce w ogóle dyrygować, to musi to robić bardzo małymi ruchami. Więc Fritz Reiner zaczął tak właśnie dyrygować. Perkusista siedzący od niego daleko postanowił zrobić dowcip i przyniósł na próbę lunetę przez którą ku radości całego zespołu go obserwował. Ale Fritz Reiner dyrygował i się nie przejmował sytuacją. Kiedy muzyk przyszedł na następny dzień na próbę obaczył że Fritz Reiner ma jakąś karteczkę przyczepioną do piersi. Wyciągnął lunetę, wyostrzył a na karteczce było napisane: „pan tu już nie pracuje”.
Koncerty noworoczne mają swoją tradycję. Ten najsłynniejszy Filharmoników Wiedeńskich odbywa się nieprzerwanie od 1939 roku a od 1959 jest transmitowany przez stacje radiowe z całego świata a później przez powstające stacje telewizyjne. W ślad za Wiedeńczykami, koncerty noworoczne zaczęły organizować zespoły na całym świecie. W tym roku na koncercie Filharmonii było dużo śmiechu, dużo wzruszeń, braw i okrzyków zachwytu. Była też lampka szampana dla wszystkich, a także życzenia wypowiedziane chórem przez orkiestrę: szczęśliwego Nowego Roku!
Jeżeli pierwszy dzień tego roku zaczyna się tak przyjemnie, to trzeba mieć nadzieję, że cały rok 2020 taki będzie. I tego Państwu życzę. Wszystkiego najlepszego! Wielu artystycznych wzruszeń i odkryć!
