Fantastyczne widowisko, będące przede wszystkim XVII-wiecznym cyrkiem zabarwionym komedią dell’arte, rodem z Rzymu, czyli Le Carnaval Baroque otworzyło tegoroczny Festiwal Opera Rara w Krakowie. Spektakl, który odbył się w środę, 18 stycznia w Teatrze Słowackiego, zgromadził tłumnie publiczność. Trudno się dziwić, reklamy widowiska sugerowały, że przedstawienie będzie doskonałe. I rzeczywiście. Nie zawiodłam się. Warto było poświęcić czas i pieniądze, bo była to wspaniała zabawa. Przeżyłam 90 minut wielkiej przyjemności, dzięki dobrze znanemu w Krakowie zespołowi Le Poème Harmonique.
Tak naprawdę scena należała do akrobatów i cyrkowców. To oni i ich nieprawdopodobne umiejętności zawładnęły publicznością. Nie zabrakło popisów żonglerskich, także z ogniem, co jak wiemy w teatrze jest wielką rzadkością. Ale największy aplauz zebrali akrobaci, dla których nie było rzeczy niemożliwych, choćby spadanie z wielu metrów głową w dół i zatrzymywanie się na kilka centymetrów przed sceną. Do tego trzeba dodać jeszcze sporo humoru, a więc to co jest charakterystyczne dla komedii dell’arte. Rozśmieszał komizm sytuacyjny, liczne pomyłki, wzruszył natomiast jedyny tekst jaki padł ze sceny i to po polsku: „Litwo, ojczyzno moja”.
Akcja sceniczna – reżyseria Cécile Roussat – nie była jednak konkretną opowieścią a jedynie pokazem zabawy w karnawale czasu baroku na co zwracał uwagę zamieszczony w książce programowej cytat francuskiego poety tamtych lat Françoisa Maynarda: „Jesteśmy po uszy pogrążeni w rozpuście karnawału i jestem przekonany, że Rzym w tym okresie to najlepsze miejsce na świecie”.
Ci, którzy przyzwyczaili się do koncertowych wykonań oper, które odbywały się w ramach prezentowanego od 2009 roku cyklu Opera Rara, mogli się jednak czuć rozczarowani. A to dlatego, że mało muzyki było w tym widowisku. Muzyka pełniła tu funkcję towarzyszącą zabawie, choć wykonana została z dużym kunsztem. Mam tu na myśli przede wszystkim wokalistów, a głównie obdarzoną pięknym altem Claire Lefilliâtre. Na scenie zasiadł znakomity zresztą zespół Le Poème Harmonique wraz ze swoim szefem muzycznym - przypomnę, że jest to Vincent Dumestre, który objął kierownictwo artystyczne i muzyczne spektaklu - grającym na gitarze barokowej. Muzycy, w małym składzie, zaledwie kilkuosobowym uczestniczyli w akcji, reagując żywo na to, co dzieje się w przedstawieniu i grali bawiąc się muzyką. Lekko, jakby od niechcenia.
Jak przystało na karnawał barokowy w Rzymie, na warstwę muzyczną składały się utwory kompozytorów włoskich tego okresu. Prym tutaj wiódł Giovanni Battista Fasolo, franciszkanin, kompozytor, który zmarł w Palermo koło 1664 roku. Zabrzmiały też utwory takich twórców jak Jean de Maletti, Claudio Monteverdi i Giovanni Girolamo Kapsperger, kompozytor o niemieckich korzeniach, który pisał przede wszystkim na lutnię.
I jeszcze jedno co mnie zafascynowało w tym widowisku: światła, których autorem był Christophe Naillet. Miękkie, delikatne, pełne półcieni, takie jak z dawnego malarstwa. To właśnie te światła dodawały nastroju, przenosiły doskonale w czas baroku.
Festiwal Opera Rara rozpoczęty. Cykl po liftingu, za który odpowiadają Robert Piaskowski i Jan Tomasz Adamus, jest znacznie inny. Po pierwsze jest więcej wydarzeń, po drugie zgrupowane są one w trzytygodniowy festiwal, a po trzecie dopuszczona została do głosu nie tylko muzyka barokowa i nie tylko operowa. Czy to wyjdzie na plus festiwalowi? Zobaczymy. Na razie cieszy fakt, że pojawiają się w ramach festiwalu spektakle.
